
هوش مصنوعی جای کدام پزشکان را میگیرد؟ رادیولوژیستها و پاتولوژیستها در معرض بیشترین خطر
به گزارش خبرآنلاین، هوش مصنوعی میتواند تصاویر پزشکی را تحلیل کند، در تشخیص بیماریها به پزشکان کمک کند و حتی با بیماران گفتوگو کند اما آیا این تواناییها برای جایگزینی پزشکان کافی است؟ پژوهشی جدید با بررسی نزدیک به ۴۵ میلیارد دلار از پرداختهای بیمه درمانی مدیکر در آمریکا نشان میدهد پاسخ به این پرسش به نوع تخصص پزشکی بستگی دارد.
رادیولوژیستها و پاتولوژیستها بیش از سایر متخصصان در معرض جایگزینی مستقیم با هوش مصنوعی قرار دارند، درحالیکه جراحان و پزشکانی که اقدامات درمانی فیزیکی انجام میدهند، فعلا از امنیت شغلی بیشتری برخوردار هستند.
این پژوهش با همکاری محققان دانشگاه استنفورد، دانشگاه کالیفرنیا در برکلی و اداره سرشماری آمریکا انجام شده و نتایج آن در مجله NEJM AI منتشر شده است. پژوهشگران اطلاعات پرداختهای بیمه مدیکر در سال ۲۰۲۳ را بررسی کردند. دادههایی که نزدیک به ۴۵ میلیارد دلار پرداخت به حدود ۵۹۰ هزار پزشک در ۵۶ تخصص پزشکی را شامل میشد.
رادیولوژی و پاتولوژی؛ بیشترین احتمال جایگزینی
محققان برای ارزیابی میزان آسیبپذیری تخصصهای پزشکی، خدمات ارائهشده را بر اساس نیاز یا عدم نیاز به تماس فیزیکی با بیمار دستهبندی کردند. منطق این روش ساده است، هوش مصنوعی نرمافزاری میتواند تصاویر را تحلیل کند یا در تفسیر نتایج آزمایشها نقش داشته باشد، اما بهتنهایی قادر به معاینه فیزیکی، انجام نمونهبرداری یا جراحی نیست.
نتایج نشان داد رادیولوژی تشخیصی و پاتولوژی بیشترین امکان جایگزینی با هوش مصنوعی را دارند. حدود ۹۶ درصد از خدمات ثبتشده رادیولوژی تشخیصی و ۹۹ درصد از خدمات پاتولوژی در گروه فعالیتهایی قرار میگیرند که مانع فیزیکی مشخصی برای انجام آنها توسط هوش مصنوعی وجود ندارد.

این موضوع چندان عجیب نیست. بخش عمده فعالیت رادیولوژیستها به تفسیر تصاویر پزشکی مانند سیتیاسکن و امآرآی اختصاص دارد. پاتولوژیستها نیز با بررسی تصاویر نمونههای بافتی و اسلایدهای آزمایشگاهی به تشخیص بیماریها کمک میکنند. هر دو حوزه از جمله زمینههایی هستند که هوش مصنوعی در آنها ظرفیت بالایی برای خودکارسازی وظایف دارد.
قطعا این ارقام به معنای آن نیست که هوش مصنوعی اکنون توانایی انجام مستقل و دقیق تمام این خدمات را دارد بلکه نشاندهنده نبود مانع فیزیکی برای جایگزینی آنها در چارچوب روش ارزیابی پژوهش است.
چرا جراحان و متخصصان پوست وضعیت بهتری دارند؟
در سوی دیگر، تخصصهایی قرار دارند که بخش مهمی از فعالیت آنها مستلزم ارتباط مستقیم با بدن بیمار است.
طبق دادههای پژوهش، ۶۸ درصد از درآمد ثبتشده متخصصان پوست به اقدامات فیزیکی و درمانی اختصاص دارد. این سهم برای جراحان ارتوپد ۵۳ درصد و برای متخصصان چشم ۴۵ درصد است.
نمونهبرداری، برداشتن ضایعات پوستی، جراحیهای ارتوپدی و بسیاری از اقدامات درمانی چشم از جمله فعالیتهایی هستند که انجام آنها به مهارت عملی و تجهیزات فیزیکی نیاز دارد. به همین دلیل، تنها حدود ۷ تا ۱۳ درصد از خدمات این تخصصها در گروه فعالیتهایی قرار میگیرد که از نظر فیزیکی مانعی برای جایگزینی آنها با هوش مصنوعی وجود ندارد.
آینده نامشخص برخی پزشکها
یکی از نکات قابلتوجه این پژوهش به پزشکان مراقبتهای اولیه، از جمله پزشکان خانواده و متخصصان داخلی، مربوط میشود.
برخلاف جراحان و متخصصانی که بخش قابلتوجهی از کارشان به اقدامات فیزیکی وابسته است، فعالیت پزشکان مراقبتهای اولیه بیشتر شامل ویزیت، بررسی وضعیت بیمار، تشخیص و تصمیمگیری درمانی است. به همین دلیل، سهم فعالیتهای فیزیکی در کار آنها کمتر است و از این نظر محافظت کمتری در برابر خودکارسازی دارند.
هوش مصنوعی میتواند در این حوزه هم بهعنوان جایگزین برخی وظایف و هم بهعنوان ابزاری برای افزایش توانایی پزشکان عمل کند. برای مثال، تهیه پیشنویس پرونده پزشکی، خلاصهسازی سوابق بیمار و کمک به ارزیابی اولیه میتواند بخشی از کار پزشک را خودکار کند؛ اما تصمیمگیری درباره بیماران دارای چند بیماری همزمان، ارزیابی شرایط پیچیده و ارتباط انسانی همچنان چالشهای مهمی هستند.
به گفته ماریا پولیاکووا، پژوهشگر ارشد این مطالعه و دانشیار سیاستگذاری سلامت دانشگاه استنفورد، آینده این تخصصها فقط به پیشرفت فناوری وابسته نیست بلکه نحوه طراحی، بهکارگیری و پرداخت هزینه خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی نیز تعیین میکند که این فناوری جایگزین پزشکان شود یا در کنار آنها به کار گرفته شود.
تصویر کلی از آینده پزشکی در برابر هوش مصنوعی
در مجموع ۵۶ تخصص پزشکی بررسیشده، پژوهشگران دریافتند که حدود ۲۴ درصد از پرداختهای بیمه مدیکر مربوط به خدمات فیزیکی و وابسته به تماس مستقیم با بیمار بوده است. فعالیتهایی که هوش مصنوعی نرمافزاری فعلی بهتنهایی قادر به انجام آنها نیست.
در مقابل، حدود ۲۱ درصد پرداختها به خدماتی اختصاص داشت که مانع فیزیکی مشخصی برای انجام آنها توسط هوش مصنوعی وجود ندارد. ۵۵ درصد باقیمانده نیز مربوط به ویزیتها و خدمات ارزیابی و مدیریت بیمار بود. بخشی که میزان تاثیر هوش مصنوعی بر آن به نحوه توسعه، استفاده و تامین مالی این فناوری بستگی دارد.
البته که به باور پژوهشگران محدودیتهای فیزیکی دائمی نیستند. پیشرفت رباتیک و ترکیب هوش مصنوعی با تجهیزات پزشکی میتواند در آینده بخشی از موانع موجود در تخصصهای جراحی و درمانی را نیز کاهش دهد. اما توسعه سختافزار معمولا کندتر از پیشرفت نرمافزار است و به همین دلیل، تفاوت میان میزان آسیبپذیری تخصصهای پزشکی احتمالا دستکم در چند سال آینده باقی خواهد ماند.
۵۸۵۸



