تاثیر اجتماعی و اقتصادی لیونل مسی بر محله‌ای که می‌توانست گمنام باشد؛ آغازی معمولی با پایانی استثنایی!

شبنم روحی؛ پسری که خیلی زود از محله رفت اما یک شهر با او زندگی می‌کند. روایتی از مسی، محله کودکی‌اش و مردمی که شهرت یک فوتبالیست که زندگی روزمره آن‌ها را تغییر داده است را در ادامه می خوانید.

در پیاده‌روی جلوی خانه دوران کودکی لیونل مسی، مردی از پرو زانو زد و از دختر مورد علاقه اش خواستگاری کرد. این دو فقط برای دیدن خانه یک فوتبالیست به روساریو آمده بودند، اما حالا این خانه بخش مهمی از خاطرات زندگی شان شده است. همسایه‌ها شاهد این اتفاق‌ بودند؛ مردمی که این خانه برایشان، پیش از آنکه مقصد سفر هواداران فوتبال باشد، فقط خانه خانواده ای در محله بود.

این اتفاق را فرناندا، یکی از ساکنان محله لاباخادا روایت کرد. به گفته او، شهرت مسی زندگی محله را دگرگون کرد. بیرون آمدن از خانه و ایستادن در پیاده‌رو دیگر اتفاق طبیعی نیست و قطعا افراد محله با توریست هایی از کشورهای مختلف و اتفاق‌هایی غیرمنتظره رو به رو می شوند.

برای دانستن جایگاه اجتماعی مسی، همین صحنه کوچک کافی است. او برای میلیون‌ها نفر، بازیکنی است که از صفحه تلویزیون می‌شناسند؛ اما برای ساکنان این محله، نامش به کوچه، خانه، مدرسه و خاطره گره خورده است. شهرت جهانی او سبب شده زندگی‌ افراد محله تغییر کند و آن مکان معنای محله معمولی نداشته باشد.

گزارش رادیویی ان‌پی‌آر از روساریو، خانه دوران کودکی مسی را ساختمانی ساده و دوطبقه توصیف می‌کند. هواداران مقابل آن می‌ایستند، عکس می‌گیرند و روی حصار فلزی‌اش پرچم و پیام می‌گذارند. بعضی از نوشته‌ها تشکر از مسی است.

جذابیت این خانه از معماری شگفت انگیز آن نیست. آنچه بازدیدکننده را به اینجا می‌کشاند، دیدن فاصله میان یک آغاز معمولی و فقیرانه و پایانی شگفت انگیز است. تماشای خانه کودکی مسی، بزرگی او را برای هوادار قابل لمس می‌کند: کسی که در ورزشگاه‌های بزرگ جهان دیده شده، روزی از همین در بیرون آمده و در همین خیابان بازی کرده است.

از منظر اجتماعی، این دیدار نوعی “جست‌وجوی نزدیکی” است. هر هوادار نمی‌تواند زندگی یک ستاره این چنینی را تجربه کند، اما می‌تواند مقابل خانه قدیمی او بایستد. می‌تواند بخشی از جغرافیای زندگی او را بشناسد و رابطه‌ای که تا آن لحظه از راه تلویزیون و تصویر ساخته شده بود، به یک تجربه شخصی تبدیل کند.

برای همسایه ها نیز این خانه معنای متفاوتی دارد. آن ها در جایی زندگی می‌کنند که دیگران برای دیدنش سفر می‌کنند.

مقابل مدرسه دوران کودکی مسی، دیواره نگاری قرار دارد که در زمان برگزاری کوپا آمه ریکا ۲۰۲۱ نقاشی شده است. در تصویر مسی در این دیواره نگار دو کفش فوتبال زا گردن او آویزان است و کودکی او نیز قرار دارد. جمله روی دیوار معنای جالبی دارد: از کهکشانی دیگر، از محله من. نکته جالب توجه این است که سازمان گردشگری روساریو این اثر را جاذبه گردشگری معرفی کرده است. در این عبارت استثنایی و فرازمینی بودن او را نشان می دهد اما در بخش دوم تاکید دارد که او از دل همین مردم آمده است و نزدیکی و تعلق او را به محله حفظ کرده است. همه مسی را فراتر از اندازه های معمول فوتبال می دانند اما همزمان می گویند او از همین جا امده است. این افتخار فردی یک حس ارزشمندی جمعی ایجاد کرده است. نام محله ای که شاید مردم دنیا هیچ گاه نمی شنیدند حالا در روایت زندگی یکی از معروف ترین ورزشکاران تاریخ دائم به زبان می آید و همین باعث شده که مردم روساریو خودشان را بخشی از پیشینه این موفقیت بدانند. مسی حالا نماد اصلی روساریو برای بیان هویت است. آن ها در دیوار نگاره ها نوشته اند: ما هم در داستانی که دنیا می شناسد حاضر هستیم.

در سپتامبر ۲۰۲۶ شهرداری روساریو از پروژه‌ای با نام میراث شماره ۱۰ خبر داد. این طرح با حضور ۳۲ هنرمند و کار روی بیش از ۳۰ دیوار، به دنبال تبدیل بخشی از لا باخادا به موزه‌ای در فضای باز است. همسایه‌ها، بستگان و دوستان دوران کودکی مسی نیز در آن مشارکت دارند. وقتی جزییات این پروژه را نگاه می کنیم به محل نقاشی هنرمندی به نام فرانکو اسپینوسا می رسیم؛ او دیوار خانه مادربزرگ مسی را انتخاب کرده که چند ساختمان با خانه خود مسی فاصله دارد.

اینجا داستان مسی با داستان دیگران تلاقی می‌کند. دیوار فقط سطحی برای تصویر یک چهره مشهور نیست؛ بخشی از خانه یک خانواده است. نقاشی روی آن می‌تواند هم ادای احترام به مسی باشد و هم ثبت حضور کسانی که در همان محیط زندگی کرده‌اند.

اهمیت مشارکت مردم نیز در همین نکته است. وقتی ساکنان در انتخاب و ساخت روایت نقش دارند، محله گذشته خود را با زبان خودش بیان می کند. چیزی شبیه به یک موزه در فضای باز که می‌تواند خاطراتی را به نمایش بگذارد که در آمار مسابقات یا زندگی‌نامه‌های رسمی جایی ندارند: رابطه همسایه ها، زمین بازی، مدرسه و زندگی خانوادگی.

ان‌پی‌آر گزارش داد: مسئولان شهر تلاش می کنند در کنار مقابله با خشونت مرتبط با گروه‌های تبهکار، تصویر روساریو را به‌عنوان مقصد گردشگری بازسازی کنند. مسی یکی از چهره‌های اصلی این تلاش است.

از منظر اجتماعی، مسئله این است که یک شهر تا چه اندازه حق دارد با تمام ابعادش شناخته شود. وقتی نام شهری عمدتا در خبرهای خشونت تکرار می‌شود، زندگی عادی ساکنان، فعالیت‌های فرهنگی و روابط اجتماعی آن کمتر دیده می‌شود. تصویر مسی می‌تواند دریچه‌ای باشد که بازدیدکننده از طریق آن با بخش‌های دیگری از روساریو آشنا شود و دیگر آن نگاه منفی را نداشته باشند.

با این حال همه می دانند شهرت یک قهرمان به تنهایی امنیت، رفاه یا اعتماد عمومی ایجاد نمی‌کند. اثر پایدار آن به کیفیت زندگی و فرصت هایی بستگی دارد که برای مردم فراهم می شود. دیوارنگاره حتما نگاه‌ها را جذب می کند اما برای تغییر زندگی، اقدام‌های دیگری لازم است.

روساریو حالا مسیر رسمی گردش مسی دارد؛ مسیری شامل محله کودکی، مدرسه لاس‌هراس، باشگاه گراندولی، مکان‌های مرتبط با نیولس اولدبویس و دیوارنگاره‌ها. این مسیر، جغرافیای زندگی او را به تجربه‌ای قابل بازدید تبدیل کرده است.

حالا به بعد اقتصادی می رسیم؛ چه کسانی از این توجه سود می‌برند؟

آمدن گردشگر ممکن است برای راهنماها، فروشگاه‌ها، اقامتگاه‌ها و کسب‌وکارهای محلی فرصت ایجاد کند. اما بدون آمار درآمد و اشتغال نمی‌توان گفت این فرصت‌ها چه اندازه هستند. باید دید آیا ساکنان محله در فعالیت های گردشگری نقش دارند، باشگاه های پایه از این توجه بهره می برند و بخشی از منابع به بهبود فضای عمومی برمی‌گردد یا خیر. معیار موفقیت، فقط تعداد عکس‌هایی نیست که بازدیدکنندگان می‌گیرند. اگر شهرت مسی بتواند به فرصت شغلی، حفظ فضاهای محلی و امکانات بهتر برای کودکان کمک کند، پیوند میان قهرمان و زادگاهش معنای عملی‌تری پیدا خواهد کرد.

سایت رسمی گردشگری روساریو، «ال کامپیتو» را زمینی معرفی می‌کند که مسی در آن نخستین ارتباطش را با توپ شکل داد و امروز به باشگاهی محلی تبدیل شده است. مدرسه و مراکز فوتبال کودکی او نیز در مسیر گردشگری حضور دارند. برای کودکی که در همین محیط بزرگ می‌شود، مسی الگویی نزدیک است. فاصله میان «اینجا» و صحنه جهانی، در داستان او طی شده است. این نزدیکی می‌تواند رویاپردازی را آسان‌تر کند؛ کودک می‌بیند که نقطه آغاز یک مسیر بزرگ ممکن است زمینی در محله خودش باشد. در عین حال، مسئولیت بزرگسالان این است که امید را به انتظار غیرواقعی تبدیل نکنند. هر کودک مستعد قرار نیست مسی شود. ارزش باشگاه محلی به تولید ستاره جهانی محدود نمی‌شود؛ فضایی برای دوستی، یادگیری همکاری، تجربه شکست و احساس تعلق هم هست.

میراث اجتماعی یک قهرمان زمانی ماندگارتر می‌شود که به فرصت برای تعداد بیشتری از کودکان ختم شود: امکان باز ‌کردن، دسترسی به مربی و داشتن محیطی امن برای رشد.

در لا باخادا، تصویر مسی روی دیوارها است اما داستان اصلی در زندگی کسانی جریان دارد که زیر آن تصاویر رفت و آمد می‌کنند. همسایه‌ای که شاهد درخواست ازدواج دو گردشگر می‌شود، هنرمندی که خانه مادربزرگش را نقاشی می‌کند و کودکی که به زمین فوتبال می‌رود، هرکدام بخشی از این روایت هستند. مسی از این محله به جهان رسید. اکنون جهان برای شناخت او به محله بازمی‌گردد. ارزش این بازگشت را باید در زندگی مردم سنجید؛ در اینکه دیده‌شدن زادگاه یک قهرمان، چه فرصت‌هایی برای کسانی فراهم می‌کند که هنوز آنجا خانه دارند.

251251